ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ MATRIX

Ελάχιστες ταινίες έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν ένα έντονο κλίμα γύρω τους και να επηρεάσουν σημαντικά τη συλλογική σκέψη. Αναμφισβήτητα μια από αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις είναι και η τριλογία των ταινιών «The Matrix». Το πρώτο μέρος ειδικά εμφανίστηκε στις αίθουσες τον Μάρτιο του 1999 και έκτοτε κατέχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά των θαυμαστών της επιστημονικής φαντασίας και όχι μόνο.

Η πλοκή της ταινίας περιστρέφεται γύρω από την πεποίθηση ότι όλα όσα βιώνουν οι άνθρωποι στην καθημερινότητά τους δεν είναι παρά μια εικονική πραγματικότητα που κατασκευάστηκε από ευφυείς μηχανές με στόχο τον πλήρη έλεγχο της ανθρωπότητας. Η ενέργεια, μάλιστα, που εκπέμπεται από το ανθρώπινο σώμα λειτουργεί ως καύσιμο για τη συντήρηση του μηχανικού αυτού κόσμου. Μέσα σε αυτό το μετα-αποκαλυπτικό σύμπαν, ένας μικρός αριθμός ανθρώπων έχει καταφέρει να επιβιώσει κοντά στον πυρήνα της Γης, που παραμένει ακόμα θερμός. Με αρχηγό τους τον Μορφέα, έχουν καταφέρει να συγκροτήσουν μια ομάδα αντίστασης και πολεμούν με κάθε δυνατό μέσο το σύστημα που τους έχει εγκλωβίσει. Στην προσπάθειά τους αυτή «αφυπνίζουν» από τον εικονικό ύπνο του τον προγραμματιστή Νίο, ο οποίος θα κληθεί να τους σώσει όντας ο Εκλεκτός.

Η τριλογία άφησε εποχή κυρίως για δύο λόγους. Πρώτον, για τη σύλληψη της ιδέας των αδερφών Γουατσόφσκι, που υπογράφουν τη σκηνοθεσία και το σενάριο. Η υπόθεση αντλεί πολλά στοιχεία από τα κλασικά μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας, παραπέμποντας στις φουτουριστικές ιστορίες του Φίλιπ Ντικ ή τα κυβερνοπανκ έργα του Ουίλιαμ Γκίμπσον. Δεύτερον, για τη στιλιζαρισμένη εικόνα και τα εφέ της, τα οποία άφησαν εποχή, με πολλές ταινίες έκτοτε να αντλούν στοιχεία από τις αργές (super slow motion), χαρακτηριστικές κινήσεις των ηρώων της ταινίας.

Η σύλληψη της υπόθεσης της ταινίας αποτέλεσε ένα αριστουργηματικό «συνονθύλευμα» διάφορων ιδεών που εκφράστηκαν μέσα από πολλά κανάλια σκέψης, έχοντας αναφορές σε πλείστα φιλοσοφικά ρεύματα, με πιο εμφανή την αλληγορία του Σπηλαίου του Πλάτωνα, τον καρτεσιανισμό, αλλά και τα σωκρατικά ιδεώδη. Επίσης, οι ταινίες δανείστηκαν πολλά στοιχεία από την «αναρχική» φιλοσοφία των χάκερ του Διαδικτύου, ενώ είχαν και έντονες αναφορές σε διάφορα είδη τέχνης, όπως τα σπαγκέτι γουέστερν, τα ιαπωνικά μάνγκα, αλλά και κλασικά μυθιστορήματα, όπως οι αναφορές στο παραληρηματικό ταξίδι της «Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων».

Μπορεί η δεύτερη και η τρίτη συνέχεια να μην κατάφεραν να εκπληρώσουν τις προσδοκίες που έθεσε η πρώτη ταινία, χάνοντας το δρόμο και οι ίδιες μέσα στο περίπλοκο σύμπαν που δημιούργησαν οι αδερφοί Γουατσόφσκι, κατάφεραν ωστόσο να δημιουργήσουν ένα ολόκληρο ρεύμα σκέψης γύρω τους, το οποίο είναι ενεργό ακόμα και σήμερα. Γι’ αυτό και το «The Matrix» εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με σεβασμό από τη μεγαλύτερη μερίδα των κινηματογραφόφιλων.

Το συγκεκριμένο άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στη στήλη F... for Fantasy του εβδομαδιαίου ένθετου του Ελεύθερου Τύπου, Φαινόμενα, στο τεύχος αρ. 71.

Leave A Comment