ΤΟ ΑΡΧΕΤΥΠΟ ΤΟΥ ΣΟΥΠΕΡΜΑΝ

Ποιος ήρωας σας έρχεται στο μυαλό με το που ακούτε τη λέξη «superhero»; Δεν είναι λίγοι εκείνοι που συνδέουν αρχετυπικά τον όρο με τον Σούπερμαν. Με αφορμή την ανακοίνωση του ονόματος του Henry Cavill ως του ηθοποιού που θα ενσαρκώσει τον Κλαρκ Κεντ στη νέα ταινία του Zack Snyder, «Σούπερμαν: Ο άνθρωπος από ατσάλι», ας επιχειρήσουμε μια περαιτέρω γνωριμία με τον εξωγήινο που ήρθε από τον πλανήτη Krypton για να σώσει την ανθρωπότητα.

Ο Σούπερμαν ξεπήδησε το 1932 από τη φαντασία δύο Αμερικανών, του Jerry Siegel και του Joe Shuster. Έξι χρόνια αργότερα παραχώρησαν τα δικαιώματα της ιδέας τους στην DC Comics. Έκτοτε, οι μεταφορές του υπερήρωα -με τη χαρακτηριστική μπλε και κόκκινη στολή- στη μεγάλη και τη μικρή οθόνη υπήρξαν πολλές. Αξίζει να αναφέρουμε κάποιες από τις πιο γνωστές, όπως η ταινία «Σούπερμαν» (1978) και οι τρεις συνέχειές της, σε σκηνοθεσία Richard Donner. Στο ρόλο του ήρωα ήταν ο μοναδικός Christopher Reeve. Επίσης, οι τηλεοπτικές μεταφορές «Λόις και Κλαρκ: Οι νέες περιπέτειες του Σούπερμαν» (1993-1997), αλλά και το Smallville (2001-2011), η οποία διαπραγματεύεται τη ζωή του έφηβου Κλαρκ Κεντ. Το 2006 ο Bryan Singer επιχείρησε να αναβιώσει το μύθο στην ταινία «Superman Returns», δίχως όμως αξιοσημείωτη επιτυχία.

Ποιος όμως είναι ο Σούπερμαν; Ήταν πάντα ευγενικός, καλόκαρδος και με έντονη αίσθηση του δικαίου όπως τον γνωρίζουμε σήμερα; Η αλήθεια είναι ότι κατά τα πρώτα χρόνια της «ζωής» του ήταν τελείως διαφορετικός. Επιδείκνυε συχνά μια σκληρή και επιθετική συμπεριφορά και δεν δίσταζε ακόμα και να σκοτώνει τους «κακούς», προκειμένου να αποδώσει δικαιοσύνη. Η μεταμόρφωσή του στον ήρωα που γνωρίζουμε σήμερα έγινε μετά το 1940, όταν ο τότε εκδότης της DC απαίτησε να δημιουργηθεί ένας ηθικός κώδικας συμπεριφοράς για όλους τους υπερήρωες της εταιρείας.

Υπάρχει άραγε κάποιος κρυμμένος συμβολισμός πίσω από την αρχετυπική αυτή φιγούρα; Αρκετοί άνθρωποι από διαφορετικούς χώρους, μεταξύ των οποίων και ο γνωστός σημειολόγος Ουμπέρτο Έκο, έχουν κατά καιρούς θέσει το παραπάνω ερώτημα και έχουν προσπαθήσει, ο καθένας από τη σκοπιά του, να αποκρυπτογραφήσουν το μύθο. Αξίζει να σταθούμε σε μια ιδιαίτερη αναλογία που συνδέει τον ήρωα με την εβραϊκή μυθολογία. Η σχέση αυτή ενισχύεται σημαντικά από το γεγονός ότι και οι δύο δημιουργοί του Σούπερμαν ήταν Εβραίοι. Η ιστορία του Σούπερμαν εμφανίζει αρκετές ομοιότητες με την ιστορία του Μωυσή, ενώ το αληθινό όνομα του πρώτου, «Καλ-Ελ», φέρεται να σημαίνει στα εβραϊκά «η φωνή του Θεού». Η κατάληξη «ελ» συναντάται επίσης σε ονόματα αγγέλων (Γκάμπριελ, Άριελ κ.λπ.), οι οποίοι επίσης αποτελούν ιπτάμενους απεσταλμένους στη Γη. Κάποιοι άλλοι βρίσκουν ομοιότητες ακόμα και με τον εβραϊκό μύθο του Γκόλεμ, ενός πλάσματος του 16ου αιώνα που δημιουργήθηκε από κάποιο ραββίνο, με σκοπό να προστατεύει τους κατατρεγμένους Εβραίους της Πράγας. Άλλοι πάλι δεν διστάζουν να ταυτίσουν τον Σούπερμαν ακόμα και με τον ίδιο τον Ιησού.

Γεγονός είναι βέβαια ότι όποιον συμβολισμό και να αποδώσει κανείς στον συγκεκριμένο υπερήρωα, εκείνος θα συνεχίσει να μας απασχολεί για πολύ ακόμα, αποτελώντας ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα κόμικ-«ποπ» είδωλα.

Το συγκεκριμένο άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στη στήλη F... for Fantasy του εβδομαδιαίου ένθετου του Ελεύθερου Τύπου, Φαινόμενα, στο τεύχος αρ. 22.

Leave A Comment