Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΦΡΑΝΚΕΝΣΤΑΪΝ

Μια βροχερή νύχτα του Ιούνιου του 1816, στις όχθες της λίμνης Λεμάν της Ελβετίας, η φαντασία της δεκαεννιάχρονης Μαίρης Σέλεϊ έπλασε τον «Φρανκενστάιν», ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία τρόμου της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Αφορμή στάθηκε η πρόταση του λόρδου Βύρωνα στους υπόλοιπους ενοίκους της θρυλικής βίλας Ντιοντάτι να γράψουν ο καθένας από μια ιστορία φαντασμάτων με στόχο να εκδώσουν μια συλλογή στα πρότυπα της γερμανικής συλλογής ιστοριών τρόμου «Fantasmagoriana».

frankenstein45Είναι όμως αυτή πραγματικά η στιγμή που γεννήθηκε ο «Φρανκενστάιν»; Τι είναι αυτό που ώθησε μια τόσο νεαρή κοπέλα να γράψει ένα από τα σκοτεινότερα, ακόμα και για τα σημερινά δεδομένα, μυθιστορήματα; Ας ανατρέξουμε, λοιπόν, στα αυτοβιογραφικά στοιχεία του έργου που είναι ουκ ολίγα αλλά και στο πολιτικό κλίμα του δέκατου όγδοου αιώνα που φαίνεται να επηρέασε τη νεαρή Μαίρη.

Μία από τις πιο δημοφιλείς αναγνώσεις είναι αναμφισβήτητα η ανάγνωση του βιβλίου σε αντιπαραβολή με την οικογενειακή ιστορία των Γκόντγουιν. Η Μαίρη, κόρη του πολιτικού φιλοσόφου Γουίλιαμ Γκόντγουιν (1786-1836) και της διανοούμενης Μαίρης Γολστόουνκραφτ (1759-1797), μεγάλωσε σε ένα πολύ φιλελεύθερο και ανατρεπτικό περιβάλλον. Η παιδική της ηλικία, ωστόσο, στιγματίστηκε από το θάνατο της μητέρας της η οποία πέθανε από επιπλοκές κατά τη γέννησή της.  Η ίδια η Μαίρη βίωσε μια ακόμα τραγωδία όταν τον Μάρτιο του 1815 έχασε το πρώτο της παιδί που γεννήθηκε πρόωρα. Φαίνεται, λοιπόν, ότι η εμμονή του νεαρού Βίκτωρα Φρανκενστάιν να δώσει ζωή στη νεκρή σάρκα αποτέλεσε και προσωπική εμμονή της συγγραφέως που ένιωθε το θάνατο να την περιτριγυρίζει. Ιδιαίτερη, μάλιστα, εντύπωση προκαλεί η ημερομηνία θανάτου του Φρανκενστάιν, ένα γεγονός που συμβαίνει στις 11 Σεπτεμβρίου 1797, μια ημέρα μετά το θάνατο της Μαίρης Γολστόουνκραφτ. Μια ακόμα λεπτομέρεια που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί συμπτωματική είναι η χρονική διάρκεια εννιά μηνών και μίας ήμερας των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στο μυθιστόρημα.

The Adventures of Caleb WilliamsΜια ακόμα πιθανή ανάγνωση του «Φρανκενστάιν» θα μπορούσε να γίνει μέσα από το πρίσμα του πολιτικού γοτθικού μυθιστορήματος, δεδομένης της σύνδεσης με τον πατέρα της Μαίρης, Γουίλιαμ Γκόντγουιν. Το βιβλίο φαίνεται να έχει επηρεαστεί από τη φιλοσοφία του Γκόντγουιν, που θεωρείται πρώιμος εκφραστής του αναρχισμού, και πιο συγκεκριμένα από το ψυχοπολιτικό του θρίλερ «Οι περιπέτειες του Κάλεμπ Γουίλιαμς». Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα δημοσιεύτηκε κατά τη διάρκεια της έντονης πολιτικά δεκαετίας του 1790 στην οποία κυριαρχούσε ο τρόμος. Θα λέγαμε ότι δεν είναι τυχαίο ότι τα γεγονότα του «Φρανκενστάιν» διαδραματίζονται την ίδια χρονική περίοδο. Η Μαίρη Σέλεϊ φαίνεται να επηρεάστηκε εξίσου και από την Γαλλική επανάσταση και συγκεκριμένα την πτώση της Βαστίλης το 1789. Σε αυτό το πλαίσιο η ιστορία του Βίκτωρα, η παντοδυναμία του, η έπαρσή του αλλά και η πτώση του, εκφράζουν ενδεχομένως τις ανησυχίες της ίδιας της συγγραφέως για την έκβαση των γεγονότων των ημερών της και τις επιπτώσεις τους στη ζωή των ανθρώπων.

Μπορεί, λοιπόν, ο «Φρανκενστάιν» φαινομενικά να γεννήθηκε εκείνη την περίφημη νύχτα στη βίλα Ντιοντάτι, δεν θα εξακολουθούσε όμως να αποτελεί ακόμα και σήμερα ένα από τα αριστουργήματα της λογοτεχνίας αν η Μαίρη Σέλεϊ δεν κατάφερνε να αποτυπώσει τόσο αριστοτεχνικά στο χαρτί τις ανησυχίες και τα βιώματα της πολυτάραχης ζωής της.

Το συγκεκριμένο άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στη στήλη F... for Fantasy του εβδομαδιαίου ένθετου του Ελεύθερου Τύπου, Φαινόμενα, στο τεύχος αρ. 154.

Leave A Comment